Het Einde

> Likdit Digitaal

We spread the love en openen de donkere archieven van de Mugwumps. Likdit, de tweede en laatste bundel van de Mugwumps is gedigitaliseerd. Likdit is verkrijgbaar in twee versies. De eerste is om van het scherm te lezen, handzaam, fijn voor de oogjes. De tweede is een directe digitalisering van de gedrukte versie, goed uit te printen, mooi te nieten.

> Online versie Likdit

> Papieren versie Likdit

[Let wel: de gedrukte versie van Likdit is nog verkrijgbaar voor 7,50 (incl verzendkosten)! Stuur hiervoor een mail naar mugwumps@gmail.com]

> Film

Deze film, de credits gaan naar Dennis en Oscar, werd gedraaid tijdens de Avondmis. Kijk en huiver.

> Foto’s

> Grafredes

Voorgedragen tijdens de Avondmis door drie gastsprekers, Willem-Sjoerd van Vliet, Hanneke Hendrix, Frank Tazelaar.

Een eerbetuiging, of zoiets. Wij zijn er trots op.

Willem-Sjoerd van Vliet

In de memoires van de Mugwump is te lezen: “Het begon ooit als een stok achter de deur, dat het tot het beest zou uitgroeien wat het vandaag is, hebben wij ook niet voorzien”.

Dit beest, dames en heren, dit beest is na een ziektebed, dat een donkere schaduw over de afgelopen zomer wierp, op de nacht van maandag 8 op dinsdag 9 september 2008, zoals men het pleegt te zeggen, “toch nog plotseling” overleden.

De geboorte

De stok achter de deur werd vier jaar geleden geboren als gevolg van een ongeslachtelijke voortplanting van vier jongemannen; Bert, Boris, Dennis en Oscar. Wanneer we in de geschiedenis van de Nederlandse literatuur duiken om te kunnen voorspellen hoe het afloopt met dit kindje komen uit bij De lotgevallen van Klaasje Zevenster van Jacob van Lennep uit 1866. Klaasje, een vondeling waarover een aantal Leidse studenten zich ontfermen, beland in de prostitutie.

Er is voor de vier studenten uit Nijmegen nauwelijks een slechter voorbeeld denkbaar. En wanneer ze besluiten om hun kindje De Mugwump te noemen, is de vrees, die om hen heen voelbaar is, niet ongegrond.

De eerste stapjes

Maar de Mugwump groeit, zoals je dat noemt, als kool. En niet alleen op fysiek vlak gaat het goed. De spraak van het kind blijkt tot groot genoegen van de opvoeders bovengemiddeld ontwikkeld. De eerste wonderbaarlijke woordjes klinken als volgt:

Mijn mond is als een stuk woestijn

een lap droog leer

waarvan ik weet dat het er stinkt.

Wat volgt is een periode van vallen en opstaan, van ‘s nachts wakker worden door onsamenhangend babygebrabbel, een tijd kortom, van onaangename groeistuipen. De rooskleurige wereld van Two and a Half Men, Full House en My Two Dads staat er mijlenver vandaan.

Het tij keert zich

Echter, wanneer ze De Mugwump op een podium zetten, blijkt dat hun toegewijde zorg en eindeloos geduld zich heeft vertaald naar een individu naar wie de mensen willen luisteren. De dichte caférook die elk ander kind acute astma geeft, blijkt de Mugwump kleur te geven, een doorleefde tint aan de eens zo roze longetjes. Het resulteert in een stem met diepte zoals een dichter die hoort te hebben.

Deze ontwikkeling zet zich voor met het werk Gootlanding (Lekkere Els voor insiders) en het laatste wapengekletter van de Mugwump, Likdit, het postume kroonstuk welke vandaag het licht ziet. Parallel aan deze ontwikkeling is de groei van het onstuimige beest in het kind. Deze wordt tastbaar door de onenigheid tussen enerzijds de Mugwump en anderzijds Bert, Boris, Dennis en Oscar. Het leidt tot een onherstelbare breuk, en de rest van de geschiedenis is bekend.

Slot

Tenslotte een woord over iets wat me persoonlijk raakt. In tegenstelling tot de HOER Klaasje Zevenster, want dat was ze, dames en heren, is de Mugwump geen lang leven beschoren. En dat is triest, want dat maakt het dat haar vier vaders er weer alleen voor staan.

Als laatste wil ik graag dat jullie allemaal jullie glazen omhoog houden.

Hierbij breng ik een laatste groet aan de rauwdouw-literator van het eerste uur, de radio-onvriendelijkheid zelve: De Mugwump.

Hanneke Hendrix

Dames en heren,

Op deze regenachtige en treurige, treurige dag zijn we allemaal samengekomen om de Mugwurms vaarwel te zeggen en troost te vinden bij elkaar.

Welkom allemaal.

Want, iedereen is welkom op deze droeve dag en ook de hemel huilt met ons mee.

Welkom, vrienden, familie, naasten, broers, zussen, vrienden, ouders, kennissen, collega’s en buren, maar ook verwelkom ik hartelijk de mensen die hier zijn gekomen zonder de Mugfups te kennen. Mensen die, geheel onbaatzuchtig, gekomen zijn om de mensen te ondersteunen die de Mugfrumps wel kenden.

En dat valt alleen maar warm onthaald te worden, onbaatzuchtigheid.

Want zegt u nu zelf: hoe vaak heeft u niet bij een bruiloft gezeten en gedacht: ik jank hier de ogen uit mijn hoofd en ik heb in al mijn hartepijn al het hele universele kerkboekje voor begrafenissen verfrommeld en ik ken die hele gast in die kist niet.

Nu, lieve onbaatzuchtige mensen, ook voor u is hier een plek.

Voor iedereen is er een plekje, want we hebben maar liefst vijf kisten hier staan vandaag.

Dat zal een flinke bom duiten hebben gekost.

En al dat geld wordt straks gewoon in de grond gestopt, of in de hens gezet, of iets anders nieuwerwets wat de jongelui van tegenwoordig allemaal met hun vege lijf willen uithalen.

Want dat waren het, die lieve Mugfruts, jongelui die blaakten van levenslust.

De Mugfups waren een sterke, knappe, mooie, fiere club van gezonde Hollandse jongens.

Joris, Denny, Oscar en Bart waren jongens die recht in het leven stonden.

Ze vertelden graag over de dood, lieve mensen, dat wel, maar dat mag niet meteen zeggen dat ze daardoor al meteen met één been in het graf stonden.

Nee, ze stonden recht in het leven en rechtop in de wind. Met geheven hoofd schuimden ze in hun slobberkleren de straten af, als fiere Hollandse jongens op zoek naar hun eigen stukje levensgeluk, hun eigen stukje vertier, dat ze vaak vonden in drank, drugs en alle literatuur die god verboden heeft.

Ook met hun boekje DikLit toonden deze knapen de ware kleuren van hun veren. Aan ons en aan de rest van de wereld.

En dat waren nogal wat kleuren, lieve aanwezigen, al moet me van het hart dat ze zich stiekem het liefst bedienden van een palet van bruin, zwart, grijs en moerasgroen.

En dat mocht best.

Heus, dat mag allemaal.

Over de doden niets dan goeds.

Want dat stond hen goed, die grauwe kleuren, want het waren hún kleuren.

Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is.

En ook al zongen ze niet graag, en als ze zongen zongen ze vals, nooit waren onze jongens bevreesd hun stem te laten horen.

En ze bedienden zich dan ook graag van het vuige woord.

Als ware Bremer Stadsmuzikanten togen de jongens door het leven. Want ook in Grimms sprookje togen een ezel, een hond, een kat en een haan de wijde wereld in op zoek naar liefde en waardering. Ze wilden het als het ware van de daken schreeuwen: kijk wereld! Hier zijn wij! Hou van ons. Ondanks onze tekortkomingen!

En dat deden we.

We hielden van de Mugfrups.

Heel veel, en met heel ons hart. We wilden op stoelen gaan staan en schreeuwen: we houden van jullie! We houden van jullie! Waarom houden jullie niet van ons? Waarom willen jullie naar Bremen? Waarom?

Wat is er in hemelsnaam in Bremen?

Waarom blijven jullie niet gewoon hier, bij ons, in dit warme Nijmegen?

We willen van jullie houden, we willen jullie in onze arme sluiten, jullie tegen onze borst drukken en jullie wiegen! En jullie nooit, nooit, nooit meer laten gaan.

Maar de Mugfuks hoorden ons niet.

De Mugfuks gingen.

Naar Bremen.

En nu zijn ze dood.

Mensen, vind troost in het feit dat Joris, Bart, Denny en Oscar voortleven in onze harten, onze ogen en onze oren. Troost in dat wat ze achterlieten, troost in dat wat we met hen mee mochten maken.

Dus ik zeg: Proost.

Mensen, laten we allen onze glazen heffen en proosten!

En proosten en proosten en proosten en nogmaals proosten!

Frank Tazelaar

Bij het afscheid van de Mugwumps

De Amerikanen deden er in het begin van de ruimtevaart 15 jaar over om een pen uit te vinden die blijft schrijven bij gewichtloosheid. De onderzoekers van de firma BIC en de firma Parker beconcurreerden elkaar tot aan bedrijfsspionage toe om het lucratieve contract met de NASA in de wacht te slepen. Na anderhalf decennium Research&Development, lobby dineetjes en veelvormige inktspatten op het plafond van de simulatiecapsules in namaak Apollo’s kreeg BIC het contract. Sinds 1979 schrijven de Amerikaanse astronauten zonder problemen zwevend, gewichtloos en op de kop.

De Russen nemen al sinds de eerst Spoetnik potloden mee de ruimte in.

Beste Mensen, het is een vaker gestelde vraag: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan. Bij het verscheiden van de Mugwumps, dringt die vraag zich ook op: of het niet allemaal simpeler had gekund, met minder vergaderingen, minder schuifdeuroptredens, minder vergaderafspraken, minder reiskostendeclaraties, minder moeite kortom, je vraagt je af of de vier Mugwumps niet gewoon met potlood hadden kunnen schrijven, en al bij het eerste idee voor een gezamenlijk georganiseerd literair bestaan hadden moeten afzien van de moeite om de gewichtloosheid van het schrijverschap te ondervangen met een Literair Broederschap.

Ik neig naar een positief antwoord. Niet alleen omdat alles gedoemd is te mislukken, en uiteen te vallen, niet in de laatste plaats literaire bewegingen, schrijvers-bondgenootschappen en groepjes van vier jongens, maar vooral omdat we hier te maken hebben met een roedel mannen die vanaf het prille begin van zijn bestaan, diepgaand geïnfecteerd bleek met Kledingnijd.

Het valt op dat succesvolle bandjes, ik noem een Beatles, het langer lijken vol te houden als de haar en baardlengte en de uitbundigheid van het batikstikwerk door alle leden van de groep gedeeld worden. Of gedenk de beroemde literaire Tachtigers, elk met dezelfde prachtige hogehoeden-bakkebaarden-monocles, de vijftigers met hun identieke jazzy vestmetovergooier-scherpe-pantalon-dracht, denk aan alle grote gezamenlijke successen van de laatste eeuw: de astronauten die als eerste voet zetten op de maan, het Nederlands elftal dat de Wereldbekerfinales haalde van ‘74 en ‘78, het Russisch peloton dat de Reichstag innam …we kunnen concluderen dat succesvolle samenwerking tussen mannen staat of valt met een zekere UNIFORMITEIT.

Het uniform en het uniforme van de Mugwumps ontbrak van quitte af aan. Ik ben niet de enige die dit ziet; de vier wumps weten zelf als geen ander dat kleding of beter: de aandacht voor elkaars klederdracht, voortdurend de rode draad, de mutualiteit, de common ground en naar mijn mening uiteindelijk ook de splijtzam van het broederschap is.

Dit alles komt schrijnend als de dood zelf, naar voren in de laatste woorden, die met de finale ademstoot van de Mugwumps het licht zagen, woorden die gebundeld werden in de verzameling Lik Dit, die jullie straks allemaal buiten ritueel gaan verbranden. In deze bundel hebben de vier leden van de Wumps elkaar geportretteerd.

Onverhuld komt hierin de wufte, valse toon naar voren die we maar al te goed kennen van Geer en Goor, Albert Verlinde, Gerard Spong e tutti quanti: de toon van mannen onder elkaar die het over kleding, en in het bijzonder over elkaars vetement de guerre hebben.

In een portret dat zonder moeite uit RTL Boulevard kan komen weet Bert over Boris te zeggen dat deze er in tegenstelling tot de andere drie er altijd zo piekfijn uitziet. Let op het vileine “piekfijn”, want daar komt ie weer, ik citeer “Als aankomend alleenheerser dien je dan ook altijd piekfijn gekleed te zijn”. Boris smaalt in zijn portret van Oscar, dat vooral bijblijft door de verrassend grote aandacht voor diens ongeschoren kin: “ laat hem lopen in kleren die simpelweg lekker zitten.” De ongeschreven verzuchtingen “ach” en “ongelukkige” hoor je als het ware aan deze zin vooraf gaan. Overigens let hier ook op het woord Lekker, in de kwalificatie ‘kleren die simpelweg lekker zitten’ – het was zelden zo neerbuigend.

We zijn er. Op dit droeve moment kunnen we niet anders concluderen dan dit: het is de literaire Sturm und Drang van weer een club jonge veelbelovende Dichters weer eens niet gelukt te sterven in een Elementair Literair Dispuut, een Grote Artistieke dissonantie, een Poëticale Blitzkrieg. Nee niet de uiterste polen van de kunst maar die van de Mode en de Uiterlijke Verzorging werden het broederschap fataal.

Als gezegd, mannen die gezamenlijk een klus gaan klaren, een weg gaan bouwen, een land gaan veroveren, tegen een bal trappen, een revolutie uitroepen, of een literair tijdperk beginnen: ze gaan alleen slagen als ze het basisprincipe van het uniform huldigen.

De Mugwumps zijn, zo moeten we met grote treurnis erkennen, ten prooi gevallen aan het anti-uniform, aan de grote verdeeldheid, the Great Divide: het was een broederschap van Dandy en Beatnik. Dennis Gaens en Hansje Brinker. Oscar Wilde en Ernest Hemmingway. Bert en Ernie. Andries Knevel en William Burroughs. Oscar en Boris. Lego en Playmobil. Dat valt geen uniform aan te meten.

Is dan alles voor niets geweest? Moeten wij hier, wenend en rouwend bij het graf van deze op papier zo veelbelovende organisatie – die laatste duiding van de Mugwumps trouwens, organisatie, komt eveneens uit Likdit – moeten wij nu als jammerende palestijnen in de brandende zon bij het checkpoint van dit afscheid alleen maar concluderen dat we beter thuis waren gebleven?

Nee. Want al zat het er niet in, al is het over, de Mugwumps hebben ontegenzeggelijk de grote verdienste als een standaard memento mori te worden herinnerd, een memento mori voor al onze jonge mannen, voor al onze zonen die op een dag het Koene Plan opvatten om samen de literaire piste in te gaan.

Dat is de werkelijke, niet te onderschatten erfenis van Dennis, Boris, Oscar en Bert. Er gaat vanaf nu nooit meer een clubje jonge schrijvers zijn, die een stroming begint, een broederschap, een literair verbond of een poëticale beweging zonder eerst eens samen naar de WE, de HM en de Piet Somers te gaan, om niet in de treurige val te stappen waar dit broederschap in doodbloedde. Kledingnijd. Daarom zeg ik. Remember de Mugwumps. Uit Nijmegen. Want dit is hun les.

Dat was het.

Iedereen bedankt!

Bert, Boris, Dennis en Oscar